Công nghệ VAR, goal-line và việt vị bán tự động có bắt buộc ở mọi giải?

Điểm chính

1. Việc dùng công nghệ phụ thuộc quyết định và chuẩn bị của ban tổ chức cuộc thi.
2. Các nhóm được nêu gồm VAR, xác định bóng trong/ngoài sân như goal-line technology và xác định việt vị, kể cả công nghệ bán tự động.
3. Công nghệ hỗ trợ cung cấp thông tin theo quy trình; trọng tài vẫn quyết định theo luật.
4. Không nên suy ra giải có công nghệ chỉ từ một biểu tượng truyền hình hoặc góc quay nhiều camera.

IFAB sửa Luật 5 2026/27 để cuộc thi có thể dùng công nghệ hỗ trợ quyết định về VAR, bóng trong hay ngoài sân, và việt vị, bao gồm hệ thống việt vị bán tự động. “Có thể” ở đây là lựa chọn cho cuộc thi đáp ứng yêu cầu triển khai, không phải nghĩa vụ mọi giải phải sử dụng VAR hoặc goal-line technology. ^[1]

Các nhóm công nghệ Luật 5 nêu

Luật 5 đề cập công nghệ giúp trọng tài đưa ra hoặc thay đổi quyết định liên quan đến giao thức VAR, xác định bóng trong/ngoài sân và xác định việt vị. Ví dụ thường gặp là goal-line technology để cho biết bóng đã vượt hoàn toàn vạch cầu môn hay chưa, và công nghệ bán tự động hỗ trợ xác định vị trí việt vị. Mỗi công nghệ giải quyết câu hỏi riêng, không thay cho mọi quan sát của trọng tài. ^[1]

Công nghệ goal-line trả lời một vấn đề hẹp về bàn thắng; VAR hoạt động trong những nhóm tình huống được giao thức xác định; hệ thống bán tự động hỗ trợ đánh giá việt vị. Một giải có nhiều camera truyền hình nhưng không triển khai hệ thống đã được phê chuẩn vẫn không mặc nhiên có các công nghệ này. Nguồn cập nhật bình luận bóng đá trực tiếp trên KLIVE giúp khán giả theo dõi nội dung bóng đá, còn sự hiện diện của công nghệ phụ thuộc cuộc thi.

Vì sao không phải giải nào cũng sử dụng?

Các cuộc thi khác nhau về ngân sách, hạ tầng, huấn luyện nhân sự và quy trình cấp phép. Luật cho phép sử dụng công nghệ theo điều kiện của cuộc thi; ban tổ chức phải bố trí hệ thống phù hợp và công bố cách vận hành. Điều này giúp luật áp dụng thống nhất nhưng không buộc giải phong trào, sân nhỏ hoặc cuộc thi chưa đáp ứng yêu cầu lắp đặt phải mô phỏng công nghệ. ^[1]

VAR, goal-line technology và công nghệ việt vị không thể coi như ba tên gọi cho cùng một công cụ. Một sân có VAR không nhất thiết có goal-line technology; một hệ thống bán tự động cần các camera và quy trình riêng. Người xem nên tham khảo thông báo của giải để biết những công cụ nào đang hoạt động.

Trọng tài vẫn chịu trách nhiệm quyết định

Công nghệ cung cấp tín hiệu hoặc hỗ trợ xem lại theo quy trình. Trọng tài chính vẫn đưa ra quyết định trên sân theo luật, có thể nhận thông tin từ tổ VAR hoặc hệ thống được cuộc thi phê duyệt. Một tín hiệu goal-line không giải quyết các câu hỏi khác như việt vị hoặc lỗi trước bàn thắng; mỗi vấn đề cần xét căn cứ đúng với quy định tương ứng. ^[1]

Khi VAR đang kiểm tra, người xem cần chờ trọng tài công bố kết quả. Hình ảnh phát lại, đồ họa tự tạo của đài hoặc bình luận viên không thay thế tín hiệu chính thức. Nếu giải không có VAR, trọng tài và trợ lý vẫn điều hành theo cơ chế thông thường, và quyết định không tự được đưa sang một lần xem lại trên màn hình.

Cách xác định công nghệ đang được dùng

Tìm thông báo trước trận hoặc quy định giải về VAR, goal-line technology và công nghệ việt vị. Trong trận, màn hình trọng tài, tín hiệu của trọng tài hoặc thông báo chính thức có thể cho thấy hệ thống được sử dụng. Đừng suy ra từ số camera truyền hình, vì camera phát sóng không đồng nghĩa với thiết bị hiệu chuẩn dành cho quyết định luật. ^[1]

Khi công nghệ không hoạt động hoặc không có trong trận, trọng tài tiếp tục dựa vào quan sát của tổ trọng tài theo luật. Những điều kiện cụ thể về sự cố thiết bị phụ thuộc quy trình giải; không nên cho rằng mọi sự cố đều dẫn đến trận bị dừng hoặc bàn thắng bị hủy.

Câu hỏi thường gặp